Written on Water

Włosko-polsko-chorwacki projekt „Written on Water” prowadzonych w ramach programu Unii Europejskiej Erasmus+ , którego partnerem jest Klub Gaja, ma na celu poprzez innowacyjne zajęcia praktyczne rozwijać świadomość ekologiczną uczniów szkół średnich oraz zainteresować ich zawodami związanymi z nauką. Ważnym elementem projektu jest także współpraca nauczycieli, trenerów i naukowców oraz wymiana różnych metod dydaktycznych i naukowych. Tematem wspólnych działań są rzeki i ich problemy oraz zanieczyszczenie wody, która jest jednym z podstawowych elementów przyrody, decydującym o istnieniu życia na Ziemi, a także niezastąpionym w życiu i gospodarce człowieka zasobem, który należy poznać, zrozumieć i chronić.


Czytaj więcej :
www.kornikwewloszech.blogspot.com
www.writtenonwater.eu
www.zaadoptujrzeke.pl


Media o projekcie:
http://bielskobiala.wyborcza.pl/bielskobiala/51,88025,23476448.html?i=0
http://www.bielsko.info/16575-zdjecia-plaza-w-centrum-miasta-postulat-klubu-gaja-ciagle-aktualny-bielsko-biala
http://bielskobiala.wyborcza.pl/bielskobiala/7,88025,23476448,kolorowe-warkocze-rzek-splynely-do-bialej-to-symbol-naszej.html


KOLOROWE WARKOCZE RZEK SPŁYNĘŁY DO BIAŁEJ

Klub Gaja i uczestnicy warsztatów edukacyjnych poświęconych rzekom, zorganizowanych w ramach międzynarodowego projektu Erasmus+ „Written on Water” przygotowali happening „Warkocze dla rzek”, który odbył się 30 maja 2018 o godz. 12.00 na moście nad rzeką Białą w Bielsku-Białej. Warkocze uplecione z kolorowych pasm materiału przez młodzież z Polski, Chorwacji i Włoch spłynęły w tym dniu jak strumienie rzek, aby zasygnalizować naszą wspólną troskę o czyste i żyjące rzeki w Europie.


Happening nad Białą to element warsztatów edukacyjnych poświęconych problemom rzek i zanieczyszczeniu wody, które odbyły sie w dniach 27 maja -1 czerwca 2018.  Podczas zajęć terenowych 45 uczniów szkół średnich z Polski, Chorwacji i Włoch biorących udział w międzynarodowym projekcie „Written on Water” prowadziło badania rzeki Koszarawy w Beskidzie Żywieckim. Podczas zajęć Magdaleny i Wojciecha Zarzyckich - biologów z Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach młodzież poznawała różnorodność biologiczną doliny górskiej rzeki, badała rzeczne żwirowiska zajmowane przez różnego typu roślinność oraz dowiedziała się jak ważne dla zachowania naturalnych procesów jest ograniczenie przekształcania rzek. Katarzyna Kula-Gawron, nauczycielka ochrony środowiska i biologii oraz nauczycielka chemii Monika Bąk z Zespołu Szkół Drzewnych i Leśnych w Żywcu prowadziły  zajęcia z rozpoznawania makrobezkręgowców bentosowych oraz badania laboratoryjne z oznaczania fizyko-chemicznych wskaźników czystości wody.  Wsparcie translatorskie zapewniła nauczycielka angielskiego Anna Leszczyńska – Mrózek.

„Nasze spotkania na Żywiecczyźnie jest już drugim z serii 6 międzynarodowych spotkań naukowych mających na celu uświadomienie młodzieży rolę i znaczenie wody w przyrodzie i życiu człowieka. Na kolejne badanie rzek uczniowie pojadą do Chorwacji” – mówi Aneta Piasecka, koordynatorka projektu z ramienia  Zespołu Szkół Drzewnych i Leśnych w Żywcu.

Na warsztatach edukacyjno-artystycznych prowadzonych przez Klub Gaja uczestnicy wyplatali z kolorowych pasm materiału warkocze symbolizujące strumienie i rzeki i przetykali je własnoręcznie wykonanymi elementami fauny i flory, które zaobserwowali nad rzeką Koszarawą. Powstała w ten sposób instalacja, która podczas happeningu symbolicznie przypomniała mieszkańcom Bielska-Białej o pięknie rzek i ich życiodajnej roli. Pomysłodawczynią społecznego wyplatania warkoczy dla rzek jest Cecylia Malik – malarka, kuratorka sztuki współczesnej i performerka. Po raz pierwszy Warkocze dla rzek zaczęła tworzyć angażując ludzi w obronę rzeki Białki (na Podhalu) zagrożonej regulacją.

„Włączyliśmy się w ten projekt aby służyć wiedzą i doświadczeniem wyniesionym z programu „Zaadoptuj rzekę” , który prowadzimy od wielu lat. To fajnie, że możemy podzielić się naszymi metodami z nauczycielami i młodzieżą z Europy” – mówi Jacek Bożek, prezes Klubu Gaja.


 

WARSZTATY TERENOWE - RZEKA KOSZARAWA W BESKIDZIE ŻYWIECKIM


I. Różnorodność biologiczna doliny górskiej rzeki i jej uwarunkowania

Celem zajęć było poznanie różnorodności biologicznej na wszelkich możliwych do zaobserwowania poziomach, tzn. od grzybów i mchów, przez zwierzęta i rośliny, po całe ekosystemy. Uczniowie zaznajomili się z organizmami występującymi w karpackiej dolinie rzecznej, poznali ich przystosowanie do występowania w tym środowisku. Poznali również podstawowe metody badań szaty roślinnej, fauny oraz metody wykorzystywane w ekologii. Najważniejszym elementem zajęć było wyjaśnienie skąd bierze się różnorodność biologiczna, jak ją utrzymać i jakie są jej największe zagrożenia.

Uczestnicy zostali zaznajomieni z podstawową wiedzą z zakresu regionalizacji Beskidów, form ochrony przyrody na ich obszarze oraz ich budowy geologicznej. Ostatnie będzie możliwe dzięki obecności odsłonięć fliszu w dolinie Koszarawy, a także poprzez własnoręcznie wykopane profile glebowe. W trakcie zajęć były także obserwowane gatunki inwazyjne, a płaty przez nie zmienione porównywane z innymi pod względem różnorodności biologicznej. Zajęcia objęły także fragment doliny rzeki przekształcony antropogenicznie, ze szczególnym uwzględnieniem zbiorowisk zastępczych.

Prowadzenie zajęć: mgr Magdalena Zarzycka, Wydział Biologii i Ochrony Środowiska, Uniwersytet Śląski.


II. Sukcesja pierwotna na żwirowiskach

Górskie rzeki w górnym biegu charakteryzują się przewagą erozji nad akumulacją. Warunkuje to występowanie wysokiego poziomu zaburzeń, związanego zarówno z regularną działalnością erozyjną rzeki jak i z pojawiającymi się nieregularnie wezbraniami, niejednokrotnie znacząco zmieniającymi warunki siedliskowe. W efekcie daje to możliwość badania nad górskimi potokami żwirowisk zajmowanych przez różnego typu roślinność – od niemal pozbawionego roślinności stadium inicjalnego, przez zbiorowiska szuwarowe po lasy nadrzeczne. Różne typy roślinności związane z aluwiami reprezentują kolejne stadia sukcesji żwirowiska odsłoniętego w wyniki erozyjnej działalności rzeki.Zwykle sukcesja badana jest na stałych powierzchniach przez wiele lat, nad rzekami takimi jak Koszarawa można obserwować różnowiekowe stadia sukcesyjne w tym samym czasie.

W trakcie zajęć uczestnicy mieli za zadanie rozpoznać kolejne stadia sukcesyjne żwirowisk. Na poszczególnych żwirowiskach wyznaczone zostały powierzchnie badawcze i przeprowadzone spisy florystyczne. Dzięki temu uczestnicy mogli prześledzi które gatunki jako pierwsze zasiedlają inicjalne siedliska nadrzeczne i jak zmienia się skład gatunkowy w ciągu sukcesyjnym, a także które cechy roślin są szczególnie istotne podczas zasiedlania omawianych ekosystemów.

Prowadzenie zajęć: dr Wojciech Zarzycki, Wydział Biologii i Ochrony Środowiska, Uniwersytet Śląski.


III. Oznaczanie klasy czystości wody przy użyciu wskaźników biologicznych

Określanie wskaźników biologicznych polega na identyfikacji makrobezkręgowców bentosowych znalezionych w nurcie rzeki. Ich występowanie oraz liczebność są ściśle związane z jakością płynącej wody.

Uczniowie zapoznali się z zasadami poboru próbki, czynnościami związanymi z przygotowaniem próbki do oznaczania organizmów oraz nauczą się identyfikować i klasyfikować organizmy bentosowe. Zadaniem uczniów była nie tylko identyfikacja makroorganizmów bentosowych ale również określenie ich liczebności, obliczenie indeksu biotyczności BMWP-PL i porównanie uzyskanych wyników  z wartościami normatywnymi zawartymi w Rozporządzeniu Ministra Środowiska w celu określenia klasy jakości wody. Próbki zostały pobrane w dwóch miejscach: przy moście w Kiełbasowie i na tamie przy amfiteatrze w Żywcu.

Prowadzenie zajęć: mgr inżynier ochrony środowiska,mgr biologii Katarzyna Kula – Gawron


IV. Oznaczanie wskaźników chemicznych czystości wody oraz interpretacja uzyskanych wyników

Obecność określonych związków chemicznych w wodzie ma ścisły związek z tym co dzieje się w środowisku otaczającym dany zbiornik wodny. Może świadczyć
o występowaniu zanieczyszczeń bytowych lub przemysłowych, może mieć związek ze składem chemicznym dna rzeki lub też zabiegami rolniczymi prowadzonymi na okolicznych polach.

Zajęcia polegały na oznaczeniu określonych wskaźników chemicznych czystości wody w próbkach pobranych w rzece Koszarawie. Próbki pochodziły z dwóch miejsc: przy moście w Kiełbasowie, na tamie przy amfiteatrze w Żywcu.

W pobranych próbkach uczniowie oznaczali następujące wskaźniki korzystając z odpowiednich metod, a następnie przeprowadzali analizę otrzymanych wyników:
1) zawartość tlenu - sonda tlenowa,
2) podatność na utlenianie - metoda miareczkowania,
3) pH- za pomocą miernika przewodnictwa,
4) oznaczanie twardości wody -
• zawartość wapnia - za pomocą roztworu EDTA,
• zawartość magnezu - za pomocą roztworu EDTA,
5) zawartość żelaza - za pomocą spektrofotometru,
6) zawartość fosforanów - za pomocą fotometru,
7) zawartość chlorków - metoda Mohra.
8) konduktancja - za pomocą miernika przewodnictwa,
9) metoda zmętnienia - wizualna,
10) azotany, siarkowodór – fotometr

Prowadzenie zajęć: mgr chemii Monika Bąk

Newsletter

Karta zgłoszenia do programu

Partnerzy merytoryczni: Uniwersytet Gdański oraz Stacja Morska Instytutu Oceanografii Uniwersytetu Gdańskiego w Helu.

Strona główna

Kliknij tutaj, by przejść do strony głównej.

Stowarzyszenie Ekologiczno-Kulturalne Klub Gaja

KRS: 0000120069

Konto: 90 2030 0045 1110 0000 0067 3120

Copyright © 2013 KlubGaja.pl